DULAMArI (DjALINDA YUNUPINgU)
Born 1954, north east Arnhem Land
Lives in north east Arnhem Land, Northern Territory
gumatj clan
Gawarrk (Woman turned into rock)
Linocut in two colours, printed from two blocks
Drawn and cut on the blocks by the artist and printed by
rosalind Atkins at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 40 x 60cm Paper size: 56 x 76cm
Nobody knows where the miyalk (woman) named gawarrk
came from. she wasn’t Macassan, European or Yolngu
(Aboriginal). she was from an unknown people. she swam
from Dhambaliya (Bremer Island) where my family lives now,
towards gutjangan, our homeland, to Banupanuwuy and
then to Bolulawuy, where the barge landing is now. Here she
danced with the two swords which broke when she hit them
together. The swords fell into the water and the miyalk turned
into the rock called gawarrk. The dance that gawarrk did
on the beach with the swords is done in Yirritja Ceremonies
today. some of the places at Dhambaliya are Yirritja, but
mostly Dhuwa land and sea. The anchor indicates that
Dhambaliya has abundant freshwater.
DHUWArrWArr MArIKA
Born c.1946, north east Arnhem Land
Lives in north east Arnhem Land, Northern Territory
rirratjingu clan
The Macassan prahu
Linocut in one colour, printed from one block
Drawn and cut on the block by the artist and printed by
rosalind Atkins at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 40 x 60cm Paper size: 56 x 76cm
For some 300 years, until the beginning of the twentieth
century, Macassan fishermen from what is now sulawesi
in Indonesia used to sail to the northern shores of Australia
every monsoon season to collect sea cucumbers (trepang). They
introduced metal to the Yolngu (Aboriginal people of eastern
Arnhem Land) as well as words which are still in use today:
the Yolngu word for ‘outsider’ is balanda, a variation on the
word ‘Hollander’. The prahu, with its distinctive sails and two
rudders, is shown with its crew, the cargo of sacks of rice,
trepang, and swords and axes. The background design is the
rirratjingu clan design for water.
jANICE MUrrAY
Born 1966, Melville Island
Lives in Milikapiti, Melville Island, Northern Territory
Tiwi language
Jilamara
Hard ground etching and aquatint printed in three colours,
printed from two copper plates
Drawn on the plates by the artist and printed by Martin King
at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 40 x 59cm Paper size: 56 x 76cm
jilamara is a Tiwi word that means ‘design’ or ‘pattern’. This is
a pattern from the Pukumani burial ceremonies the Tiwi have
performed ever since the ancestor Purukuparli died millennia
ago, and the first burial ritual took place. janice’s traditional
country at Tinganu (Impinari) is where these ancestral events
occurred: Purukuparli’s footprint is still there.
gArrY NAMPoNAN
Born 1960, Aurukun
Lives in Aurukun, west Cape York, Queensland
Apelech clan
Untitled
Hard-ground etching in two colours, printed from
one copper plate with colour roll up
Drawn on the plate by the artist and printed by Martin King
at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 59 x 44cm Paper size: 76 x 56cm
The dog belongs to my grandmother’s story place. The brolga
is my grandmother’s totem. The eagle is the totem in the
Archer river, near my country. The name of the eagle in Wik-
Mungkan is Kang Kang. The dugong belongs to a story place
off the coast at the mouth of the Love river. The designs
on the figures are those painted onto people’s bodies in
ceremony, and onto sculptures.
LEoNIE PooTCHEMUNKA
Born 1962, Aurukun
Lives in Aurukun, west Cape York, Queensland
Apelech and Winchanam clans
Moon Sisters Story
Linocut in two colours, printed from two blocks
Drawn and cut on the blocks by the artist and printed by
rosalind Atkins at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 40 x 60cm Paper size: 56 x 76cm
Two sisters of the Winchanam clan were going hunting for
turtles etc. Next minute they came across a river (the Archer
river), looking for lily roots. They thought they saw a big
barramundi swimming but it was the moon who took the
two ladies away from our people. At Ti-tree there is a hollow
where the moon took the two women. When it is full moon
you can see the women in the moon. This is a true story;
everybody knows that.
PEDro WoNAEAMIrrI
Born 1974, Melville Island
Lives in Milikapiti, Melville Island, Northern Territory
Tiwi language
Yirrinkiri Jilamara
Lithograph in three colours, printed from
three aluminium plates
Drawn on the plates by the artist and printed by Martin King
at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 60 x 45cm Paper size: 76 x 56cm
This is a design from our Pukumani burial ceremonies: it
is the pattern we paint on tutini or grave posts. We have
conducted these ceremonies for centuries, well before the
Dutch first came to Melville Island 300 years ago. It is hard for
us to imagine how far those first Dutch sailors had to travel
to get here, but when they got here my people were already
doing Pukumani.
cover:
LAUrEL NANNUP
Born 1943, Carrolup, south Western Australia
Lives in Perth, Western Australia
Binjareb / Nyoongar language
Old Spirit of the Sea
Lift-ground, aquatint and spit-bite etching in two colours
with hand colouring, printed from two copper plates
Drawn on the plates by the artist and printed by Martin King
at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 60 x 40cm Paper size: 76 x 56cm
The Duyfken in 1606 was the first ship to sail to what is now called Australia.
Commander Willem janszoon sailed down south of the west coast of Cape York
for 200 miles. The sailors’ first encounter with the Aboriginal people was not
friendly, the crew was attacked and being short of supplies janszoon decided to
turn back. one could only guess what the Aboriginals thought when they saw
the big white sails of the Duyfken; the sails would have looked like a big white
bird, and the sailors, being white, would have made the Aboriginal people think
it was their ancestors’ spirits coming back from the dead.
CHrIs PEAsE
Born 1969, south coast of Western Australia
Lives in Perth, Western Australia
Minang / Nyoongar language
Thoughts on first contact
Lithograph in two colours, printed from
two aluminium plates
Drawn on the plates by the artist and printed by Martin King
at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 40 x 60cm Paper size: 56 x 76cm
I thought of the Dutch vessels and the idea of the wooden
hulls containing and protecting the sailors from the harsh
environment outside. The hull, and in particular the ribs
of a ship, protect the lives within, just as the ribs of an
animal protect its organs. Dutch ship-building during the
seventeenth century was in its prime. In contrast to this
technology, the ships sailed into primeval territory. In 1621
the Leeuwin came into contact with Nyoongar boodja (land),
home to the humpback whale, the southern giant petrel
and of course the Nyoongar people. My research into the
Dutch voyages has parallels with much of the research I have
undertaken on my own people: the gathering together of
pieces of information to construct a complete picture.
KArEN CAsEY
Born 1956, Hobart, Tasmania
Lives in Melbourne, Victoria
The Record Keepers
Photo-lithograph in one colour, printed from one CTP
off-set photo-litho plate
Image developed by the artist in Photoshop and printed by
Martin King at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 40 x 54cm Paper size: 56 x 76cm
From the ancient practice of hand-stenciling to the elaborate
science of cartography, human beings possess an innate
desire to record and chart their arrivals and journeys through
life. Drawing from Abel Tasman’s 1642 expedition journal and
on the cave art signatures of my Tasmanian forebears, this
work responds to both the spirit of exploration and discovery,
and to the enduring sense of connection one has with
one’s country and place of origin. Like the contours of the
explorers’ maps, the tracings and imprints of clasped hands
reveal the passage of time, metaphorically uniting peoples
of different cultures through the myriad of life’s experience,
each existing within a particular geographic location and each
with a story to tell.
ALLAN MANsELL
Born 1957, Tasmania
Lives on Bruny Island, Tasmania
i
Hard-ground etching in three colours, printed from
two copper plates
Drawn on the plates by the artist and printed by Warren
Cooke at Australian Print Workshop, 2006
Image size: 60 x 45cm Paper size: 76 x 56cm
The leaves represent Tasmania where there are more varieties
of gum trees than anywhere else in Australia. Within each leaf
is the gum tree itself, as in the veins of the eyelid. The circles
represent harmony. The inner circle symbolises contact
between the Dutch and Tasmanian Aboriginal people. As they
did not meet physically, contact was through sight: the upper
eye sees Dutch ships; the lower eye sees the Tasman Bridge
(in Hobart) as a symbol of the bridge between the Dutch and
Aboriginal people. The colour within the leaves is that of the
earth. The blue in the eyes refers to Europeans and blue is
symbolic of the upper classes in history as blue was
a precious pigment.
www.tiwiart.com/news.asp
In July last year, Jilamara artists Janice Murray & Pedro Wonaeamirri, spent a week at the Australian Print Workshop in Melbourne. The purpose of the visit was to create a limited edition of prints commissioned by the Embassy of the Kingdom of the Netherlands. This commission was to commemorate 400 years of Dutch contact with Australia and to acknowledge the special role of Aboriginal people in these early contacts with the Dutch. The theme of the project was 'first encounters". The title of the portfolio was named after the first Dutch ship to land in Australia, the Duyfken.
Here are some photos of the Duyfken launch at the Art Gallery of NSW last October. The launch was attended by the ten Aboriginal artists involved, His Royal Highness Prince Orange and Princess Maxima of the Netherlands, and Niek van Zutphen, Ambassador of the Kingdom of the Netherlands.
Photos are provided by Adam Craven.
1. (l-r) Pedro Wonaeamirri, Janice Murray, Dhuwarrwarr Marika, Dulamari, Garry Namponan, Jack Bell
2. Pedro meets His Royal Highness, Prince Orange
Journey of the Duyfken in Australia ... Aboriginal Print Portfolio
Aboriginal Print Portfolio
The Aboriginal Print Portfolio project is a project for which a limited number of prints have been commissioned to support several emerging artists who are descendents of the Aboriginal peoples who made first contact with the Dutch explorers. The artist made their prints at the Australian Print Workshop in Melbourne during a workshop in May. The works have been presented officially in October and will be showcased during a regional tour. This project is supported by Forbo Flooring, Rabobank Australia, Rio Tinto Aluminium and Wesfarmers.
| Organiser |
Royal Netherlands Embassy, Australian Print Workshop |
| When |
to be announced soon |
| Where |
different musea in Australia |
dUYFKEN Portfolio TOT:
www.riotintoaluminium.com/media/267_603.asp
Duyfken Indigenous Art
Recording the history and heritage of Australia.
Recognising the importance of Indigenous art from Cape York has been a fundamental part of Rio Tinto Aluminium's ongoing relationship with the Traditional Owners from Western Cape York in Queensland.
In 2003 the Queensland Art Gallery with the support from Rio Tinto Aluminium developed Australia's first major exhibition of Aboriginal art from Cape York. Known as Story Place, the exhibition explored historical and contemporary art from throughout the region.
In 2006 Rio Tinto Aluminium was given another opportunity to recognise the significance of Aboriginal art when it joined with other key sponsors to participate in a special project acknowledging the role of Aboriginal people in the initial contact with Dutch explorers 400 years ago.
The Dutch ship, Duyfken, landed on the west coast of Cape York Peninsula near Weipa in 1606. This was the first European contact with Australia. To celebrate the 400th anniversary of Dutch contact with Australia last year, the Royal Netherlands Embassy commissioned Duyfken: The Aboriginal Print Portfolio. Ten Indigenous artists originating from areas where the Duyfken landed, each produced a print which was included in this limited edition portfolio.
In 2007 Rio Tinto Aluminium donated one of the portfolios to the Queensland Art Gallery.
Click here to read the media release on this sponsorship.
www.riotintoaluminium.com/media/59_291.asp
14 June 2007
RTA supports indigenous art [PDF: 754 KB]
RTA supports indigenous art
Rio Tinto Aluminium (RTA) has presented a significant limited edition portfolio of Indigenous art to the Queensland Art Gallery as part of its support and recognition of Indigenous art. The portfolio is one of an edition of 50 featuring art works from 10 Indigenous artists from around Australia.
RTA was delighted to partner with the Queensland Art Gallery's Gallery of Modern Art earlier this week to showcase the portfolio, titled Duyfken. The prints were commissioned by the Royal Netherlands Embassy to commemorate 400 years of Dutch contact with Australia.
RTA Chief Executive, Oscar Groeneveld said the company has a long history of working with communities in Cape York and this portfolio further supports RTA's commitment to preserving the region's cultural heritage.
"The portfolio has provided us with a unique opportunity to directly support art making communities in Weipa and the Western Cape where our bauxite mining operations are based," Mr Groeneveld said.
"We are pleased that one of the portfolios now has a permanent home at the Queensland Art Gallery and is available for the wider community to enjoy," he said.
In July last year the Royal Netherlands Embassy, in collaboration with the Australian Print Workshop in Melbourne and the project's four major sponsors, Rio Tinto Aluminium, Rabobank, Forbo Flooring Systems and Wesfarmers identified a unique way to include Aboriginal
communities and artists in the celebrations.
Ten of Australia's most talented Aboriginal artists from areas that encountered Dutch explorers 400 years ago took part in a week-long workshop at the Australian Print Workshop to produce a portfolio of artworks themed 'First Encounters'. Two of these artists, Garry Namponan and Leonie Pootchemunka, were from the Cape York region. Profits from the sale of the Duyfken portfolios are being directed back into the artists' communities.
Honorary Consul of the Kingdom of the Netherlands Captain Kasper Kuiper said the sponsorship of this highly successful project provided an opportunity for Aboriginal artists to step onto the world stage.
"The artists have been able to develop ideas in a creative environment and raise their own profiles on a national level. They will be given the opportunity to make a difference to their communities and potentially to the recognition of Aboriginal art overseas," Captain Kuiper said.
RTA has worked closely with the Queensland Art Gallery in showcasing and promoting Indigenous Australian art from the Cape York region through its sponsorship of the Story Place exhibition in 2003 - Australia's first major exhibition of Cape York art.
The company also sponsored the Gallery of Modern Art's Indigenous art exhibition recently.
Media Release…
14 June 2007
RIO TINTO ALUMINIUM SUPPORTS INDIGENOUS ART
Rio Tinto Aluminium (RTA) has presented a significant limited edition portfolio of Indigenous art to
the Queensland Art Gallery as part of its support and recognition of Indigenous art. The portfolio
is one of an edition of 50 featuring art works from 10 Indigenous artists from around Australia.
RTA was delighted to partner with the Queensland Art Gallery’s Gallery of Modern Art earlier this
week to showcase the portfolio, titled Duyfken. The prints were commissioned by the Royal
Netherlands Embassy to commemorate 400 years of Dutch contact with Australia.
RTA Chief Executive, Oscar Groeneveld said the company has a long history of working with
communities in Cape York and this portfolio further supports RTA’s commitment to preserving the
region’s cultural heritage.
"The portfolio has provided us with a unique opportunity to directly support art making
communities in Weipa and the Western Cape where our bauxite mining operations are based,"
Mr Groeneveld said.
"We are pleased that one of the portfolios now has a permanent home at the Queensland Art
Gallery and is available for the wider community to enjoy," he said.
In July last year the Royal Netherlands Embassy, in collaboration with the Australian Print
Workshop in Melbourne and the project’s four major sponsors, Rio Tinto Aluminium, Rabobank,
Forbo Flooring Systems and Wesfarmers identified a unique way to include Aboriginal
communities and artists in the celebrations.
cont…/
Ten of Australia’s most talented Aboriginal artists from areas that encountered Dutch explorers
400 years ago took part in a week-long workshop at the Australian Print Workshop to produce a
portfolio of artworks themed ‘First Encounters’. Two of these artists, Garry Namponan and
Leonie Pootchemunka, were from the Cape York region. Profits from the sale of the Duyfken
portfolios are being directed back into the artists’ communities.
Honorary Consul of the Kingdom of the Netherlands Captain Kasper Kuiper said the sponsorship
of this highly successful project provided an opportunity for Aboriginal artists to step onto the
world stage.
"The artists have been able to develop ideas in a creative environment and raise their own
profiles on a national level. They will be given the opportunity to make a difference to their
communities and potentially to the recognition of Aboriginal art overseas," Captain Kuiper said.
RTA has worked closely with the Queensland Art Gallery in showcasing and promoting
Indigenous Australian art from the Cape York region through its sponsorship of the Story Place
exhibition in 2003 - Australia’s first major exhibition of Cape York art.
The company also sponsored the Gallery of Modern Art’s Indigenous art exhibition recently.
ENDS
Caption left to right: Rio Tinto Aluminium Chief Executive Oscar Groeneveld, artist
Leonie Pootchemunka, Honorary Consul of the Kingdom of the Netherlands Captain
Kasper Kuiper and artist Garry Namponan
Electronic photo available upon request.
For further information contact:
Jim Singer
Manager External Affairs
Telephone +61 7 3867 1698
Mobile +61 (0) 419 704 653 |
|
www.cultuurnet.nl/berichten/inhoud.asp?show=3966&page=17
vrijdag 4 april 2008
Utrecht - Australische parlementaire delegatie bezoekt AAMU
Voorzitter Australische Senaat sluit de tentoonstelling Schittering op zondag 6 april.
Op zondag 6 april zal een parlementaire delegatie uit Australië onder leiding van de voorzitter van de Australische Senaat, Senator Alan Ferguson, het AAMU in Utrecht bezoeken als onderdeel van een bezoek aan Nederland van 5 tot 8 april. Naast Senator Ferguson bestaat de delegatie uit zes parlementsleden en senatoren. Zij zullen ontvangen worden door de loco-commissaris van de Koningin van de provincie Utrecht mevrouw A.H. Raven BA, de burgemeester van Utrecht de heer mr. A. Wolfsen, en de heer dr. H. Sondaal, bestuursvoorzitter van het AAMU en voormalig ambassadeur in Australië. Zes april is tevens de laatste dag van de tentoonstelling Schittering. Het museum heeft daarom Senator Ferguson gevraagd de tentoonstelling officieel te sluiten. Het AAMU wordt door Australië erkend als een belangrijk platform voor Australisch cultureel erfgoed in Europa.
Tijdens de ontvangst zal de kunstenaar Christian Thompson, van wie momenteel verschillende werken te zien zijn in de tentoonstelling Schittering, een korte performance geven, waarna de delegatie zal worden rondgeleid door het museum. De tentoonstelling zal vervolgens om 16.15 uur officieel worden gesloten door Senator Ferguson. Dit spiegelt de opening van Schittering in oktober 2007 door zijn Nederlandse evenknie mevrouw mr. Y.E.M.A. Timmerman-Buck, voorzitter van de Eerste Kamer.
Het museum is zeer vereerd met het bezoek van de Australische parlementaire delegatie en wil graag laten zien hoe zij zich als museum voor hedendaagse Aboriginal kunst zowel landelijk als in de provincie en stad Utrecht profileert. De sluiting van Schittering valt samen met het jaarlijkse Museumweekend.
vrijdag 10 oktober 2008
Utrecht - Interventie door Brook Andrew haalt stereotypen onderuit
INTERVENTIE DOOR BROOK ANDREW HAALT STEREOTYPEN ONDERUIT
Tentoonstelling “Theme Park” opent 17 oktober in het AAMU
Het museum gaat op de schop: “Theme Park” is een interventie in het AAMU van de Australische kunstenaar Brook Andrew die het hele gebouw in beslag zal nemen. Hij gebruikt hiervoor eigen werk en werken in bruikleen waaronder zeventiende-eeuwse gravures uit het Maritiem Museum in Rotterdam. Daar plaatst hij hedendaagse werken van o.a. Marlene Dumas, Felix De Boeck en Marcel Broodthaers naast evenals objecten uit de AAMU collectie en andere, internationale collecties. Het museum wordt naast tentoonstellingsruimte zelf een tentoonstellingsobject.
Brook Andrew heeft in zijn werk historisch beeldmateriaal verwerkt waarmee hij het publiek confronteert met stereotype beelden. Dit is o.a. terug te zien in de vijf monumentale zeefdrukken van 2,5 bij 3 meter uit de serie “The Island” (2008) met negentiende-eeuwse beelden van Australië gebaseerd op beeldmateriaal uit de Haddon Library in Cambridge. Dit wordt gecombineerd met grote opblaasclowns, Aboriginal beeldjes, kitscherige souvenirs en neon. Een fotokopieerapparaat draait continu waarmee de kunstenaar de ontkoppeling tussen origineel en het beeld van het origineel en de culturele betekenis daarvan zichtbaar maakt. In elke ruimte creëert hij een belevenis waarbij de installaties worden begeleid door typisch Australische muziek op LP.
Grensoverschrijdende thema’s die in Brook Andrews werk en installaties naar voren komen zijn de beeldvorming van ras, politiek, beroemdheid, materialisme en schoonheid. Onder invloed van zijn Wiradjuri en Keltische afkomst onderzoekt hij de confrontatie tussen massacultuur en persoonlijk ervaring, en raciale identiteit versus identiteit die wordt beïnvloed door internationale culturele en politieke stromingen en de hedendaagse beeldcultuur. De motieven van de Wiradjuri, het volk van zijn moeder uit Zuidoost-Australië, komen op verschillende plekken terug in “Theme Park”, o.a. op de clowns en op de objecten afkomstig uit het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (België) en het Musée des Confluences (Frankrijk).
In professor Marcia Langtons woorden in haar bijdrage aan de tentoonstellingscatalogus: “Als de vroegere circussen met hun tentoongestelde ‘woeste inboorlingen’ en ‘wilde indianen’ ons iets leren over de aantrekkingskracht van de wildernis te midden van de stedelijke, kosmopolitische leefstijl van Australië en Europa, dan is het dit: hadden de Aboriginals niet bestaan, dan zouden ze moeten worden uitgevonden. In Brook Andrews Theme Park is het type Aboriginal dat in het oude circus te kijk stond, opnieuw uitgevonden met serieuze en ironische bedoelingen."
Op de meeste tentoonstellingen heeft een kunstenaar weinig invloed. In dit themapark is het omgekeerde het geval. Brook Andrew zet de toon. Hij stelt de beeldvorming omtrent identiteit en de rol van een museum ter discussie. Hij confronteert daarom ook het AAMU met haar eigen identiteit. Met “Theme Park” zet hij een thematische botsing van culturen neer. “Dit is de wereld”, zegt Andrew hier zelf over. “Het is allemaal niet zo zwart-wit als we denken.”
Over Brook Andrew:
Brook Andrew (1970) wordt beschouwd als een van Australië’s meest belangrijke en vernieuwende kunstenaars. Hij werkt met zeer uiteenlopende media als neon, fotografie, performance, video en creëert installaties in musea. Brook Andrew nam deel aan verschillende internationale projecten en tentoonstellingen in Azië, Europa en de Verenigde Staten. Hij was o.a. te zien in typical! Clichés of Jews and Others – het Joods Museum, Berlijn; Alfred Metraux: from Fieldwork to Human Rights – Smithsonian Institute, National Museum of Natural History, Washington D.C.; PRISM: CONTEMPORARY AUSTRALIAN ART – Bridgestone Museum of Art, Ishibashi Foundation, Tokyo; TRANS VERSA – Museo de Arte Contemporáneo, Santiago, Chili. Zijn overzichtstentoonstelling “Eye To Eye” reisde in 2007 en 2008 door Australië en doet momenteel t/m 2009 verschillende steden in Azië aan. Hij nam deel aan Den Haag Sculptuur 2007 met de installatie “Colony”.
Brook Andrew wordt vertegenwoordigd door Tolarno Galleries in Melbourne.
www.cultuurnet.nl/
vrijdag 9 januari 2009
Utrecht - The Statement of Apology - lezing door Prof. Dr. Ad Borsboom in het AAMU
Op maandag 26 januari, Australia Day, geeft prof.dr. Ad Borsboom een lezing in het AAMU. Aan de hand van de excuses die premier Kevin Rudd namens de Australische regering aan de Aboriginal bevolking uitsprak in februari 2008, schetst hij de huidige positie van de Aborigines. Ook gaat hij in op de uitdagingen die er nog voor de deur staan om deze Statement of Apology in de toekomst een succes te laten worden. Australia Day is de belangrijkste nationale feestdag in Australië; onder de Aboriginal bevolking staat de feestdag beter bekend als Invasion Day.
Ad Borsboom wordt beschouwd als een autoriteit op het terrein van Aboriginal samenlevingen. Hij deed veel (veld)onderzoek naar religieuze en sociale veranderingen, economisch beleid en landrechten en schreef het boek De Clan van de Wilde Honing, Spirituele Rijkdom van de Aborigines (1996/2000). Door zijn langdurig en regelmatig verblijf in Australië heeft hij zich als deskundige ontwikkeld op verschillende aspecten van de Aboriginal samenleving waaronder politiek, geschiedenis en cultuur. Zijn huidige onderzoek is gericht op lange-termijnveranderingen bij de inheemse Australische bevolking: Aborigines die nog veel van de duizenden jaren oude denk- en levenswijze in ere houden maar ook een plek proberen te vinden in de moderne Australische natie.
dinsdag 24 februari 2009
Utrecht - Framer Framed. Start van serie lezingen en debatten in het AAMU
Framer Framed. Aboriginal art: it’s a white thing.
Start van serie lezingen en debatten in Utrecht op 17 maart in het AAMU
Het Centraal Museum, Museum Maluku, Kosmopolis, debatcentrum TUMULT en het AAMU Museum voor hedendaagse Aboriginal kunst presenteren:
Framer Framed
Framer Framed is een serie van debatten en lezingen waarin belicht wordt hoe enerzijds de kunstinstellingen in Utrecht zich tot niet-westerse kunst verhouden, anderzijds hoe kunstenaars zichzelf in deze discussie bewegen. Daarbij wordt ook gekeken naar nationale en internationale ontwikkelingen.
De tentoonstelling waar op 17 maart deel 1 van deze discussie aan wordt verbonden is Theme Park van Brook Andrew, in het AAMU. Theme Park is een tentoonstelling waarin de beeldvorming rond identiteit en (raciale) afkomst ter discussie wordt gesteld. Hierin worden voorstellingen van internationale, koloniale connecties met Australië en de Aboriginals onderzocht. Brook Andrew houdt zowel het publiek als het museum een spiegel voor en gebruikt het museum als tentoonstellingsonderwerp in plaats van omgekeerd.
Bij dit debat getiteld "Aboriginal art: it’s a white thing" gaan kunstenaars het gesprek aan met conservatoren. We laten kunstenaars aan het woord met een niet-Nederlandse of meervoudige culturele achtergrond. Zij gaan in gesprek met conservatoren van instellingen die verschillende posities innemen ten aanzien van het postkoloniale en het interculturele debat en die nadrukkelijk een ander beleid voeren ten aanzien van niet-westerse kunst.
Het debat wordt gehouden onder leiding van Chris Keulemans. Deelnemers zijn o.a. kunstenares Mella Jaarsma, Nancy Hoffmann, directeur van het Instituto Buena Bista en de conservator van het AAMU, Georges Petitjean.
Datum: dinsdag 17 maart
Aanvang: 20.00 uur (deuren open: 19.30 uur)
Toegang: gratis
Locatie: AAMU, Museum voor hedendaagse Aboriginal kunst, Oudegracht 176, 3511 NP Utrecht
Aanmelden kan via: info@aamu.nl of 030 2380100
Meer over de verdere invulling van Framer Framed kunt u binnenkort vinden op de website www.tumultdebat.nl
van Doorstroom, page Garma
Verwantschapsstructuur
Een allesbepalend raster van verwantschappen
redacteur Lies Rubingh
19 januari 2005
"Blanken zullen ooit echt helemaal kunnen bevatten hoe de aboriginal samenleving in elkaar steekt. Ze kunnen zich er een beeld van proberen te vormen, maar zullen nooit echt aanvoelen hoe het precies zit."
"De aboriginal samenleving is gebaseerd op de 'kinshipstructure', een structuur van verwantschappen. Deze structuur ligt ten grondslag aan alles en bepaalt de relaties tussen alle elementen van de wereld. Zij bepaalt bijvoorbeeld wat de relatie is tussen twee mensen en welke verwachtingen ze ten opzichte van elkaar hebben. De verwantschapsstructuur heeft niks te maken met biologische verwantschap.
 Nederlander Wiebe ter Bals werkte tussen en met de Yolhu, een aboriginal volk in de Northern Territories. In de anderhalf jaar dat hij daar woonde, heeft hij meer inzicht in de ingewikkelde aboriginal cultuur gekregen dan menig collega. |
Hoe de structuur wordt gevormd, verschilt per volk, maar voor de Yolhu geldt het volgende: alle elementen, inclusief mensen, behoren tot een van de twee 'moieties': Dhuwa of Yirritja. Dat is de basisverdeling. Een kind krijgt bij de geboorte de 'moiety' van zijn vader. Als het gaat trouwen, moet dat altijd met iemand van de andere moiety. Van zijn moeder krijgt het kind een 'skinname', wat betekent dat het tot dezelfde 'clan' behoort als zijn moeder. Daarnaast krijgt hij van zijn vader ook een familienaam. Deze loopt diagonaal door de structuur heen. Mijn skinname is Burralah, mijn familienaam Gurruwiwi.
De verwantschapsstructuur is een zichzelf herhalend patroon van vier lagen breed en vier lagen hoog. Overgrootvader, grootvader, vader, kind in de verticale lijn. Kind, moeder, moeders broers en de vrouwen met wie zij zijn getrouwd en aan de andere kant vader, zijn zusters en de mannen met wie zij zijn getrouwd. Dit vormt een raster. Iedereen heeft daarin een bepaalde plaats en dus een bepaalde positie ten opzichte van een ander. Daarbij heeft hij dezelfde soort relatie met ieder ander die dezelfde positie in de verwantschapsstructuur inneemt. Ongeacht of die persoon bloedverwant is of niet.
Rechten en plichten
Elke relatie houdt bepaalde rechten en plichten in. Wie welke persoon van eten moeten voorzien of onderdak moet bieden of andersom bijvoorbeeld. Door elkaars positie te kennen, weten ze wat ze van elkaar kunnen verwachten en hoe ze zich moeten gedragen. De band met biologisch verwanten is veel minder belangrijk dan de kinshiprelatie. Als ik een kind krijg, is het voor aboriginals net zo goed het kind van al mijn broers en alle andere Yolhu die dezelfde plaats in de structuur innemen als ik.
Adoptie
Aboriginals kunnen niks met iemand die geen plaats heeft in de verwantschapsstructuur. Die persoon is een schaduwwezen in hun wereld. Een van de eerste dingen die ze doen bij een vreemde, mits die respect toont, is hem adopteren. Dan is hij onderdeel van hun universum en kunnen ze met hem omgaan.
Deze tekening gaat uit van het kind: de Ego. Het kind heeft een vader en een moeder. De zus van de moeder is in de westerse cultuur een tante. In de verwantschapscultuur wordt zij echter ook benoemd als 'moeder'. Hetzelfde geldt voor de broers van de vader: die nemen dezelfde plaats in als 'vader'. Hun kinderen (die wij neven of nichten zouden noemen) zijn kinderen van een 'vader' en nemen dus de positie in van 'broers' en 'zussen'. De broer van de moeder wordt wél gezien als oom, omdat er in dit geval een verschil in sekse is. Hetzelfde geldt voor de zus van de vader. Hun kinderen zijn neven en nichten van Ego.
Deze benamingen worden ook doorgetrokken in een volgende generatie. De zus van de grootmoeder is ook een grootmoeder voor Ego. Dus haar kleinkinderen (achterneven of -nichten voor ons) worden ook beschouwd als broers en zussen van Ego. Zo kennen de Yolhu wel 70 verschillende posities die mensen kunnen innemen.
De posities en relaties bepalen het gedrag binnen de samenleving: met wie iemand kan trouwen, bepaalde rituele activiteiten kan uitvoeren en samenleven, wie wie onderwijst, hoe geschillen worden opgelost etc. De Ego moet bijvoorbeeld materiële goederen delen met ooms en tantes als zij dat van hem vragen, maar hetzelfde kan hij ook van neefjes en nichtjes verwachten. De enige geschikte huwelijkspartner voor een man is iemand die in de structuur de positie inneemt van de dochter van de zus van de vader, mits ze de juiste 'skin' heeft. Elke 'skin' heeft twee 'skins' die geschikt zijn. Deze verwantschapsstructuur bepaalt de politiek, economie en het recht van de samenleving. ( Beluister ook de audio)(c) Laurent Dousset |
Verwantschap met natuur
Maar het gaat verder. De verwantschapsstructuur geldt voor alles in de wereld: planten, dieren, winden, rivieren, regens, zonsopgang, zonsondergang, volle maan, halve maan. Als een aboriginal midden in een bos wordt gevraagd: 'Welke boom is dit?' Dan is: 'dat is mijn neef' een volkomen logisch antwoord. Zo zien zij de wereld.
Onvoorwaardelijk
Het bijzondere van de verwantschapsstructuur is de onvoorwaardelijke aanvaarding. Als Yolhu iemand accepteren en weten welke relatie ze tot diegene hebben, is dat absoluut en onvoorwaardelijk. Vervolgens kan hij zich als heilige of klootzak gedragen, ze zullen hem nooit geheel laten vallen. Binnen de structuur hebben ze bepaalde verplichtingen en rechten jegens die persoon. De rechten zullen ze altijd doen gelden, de verplichtingen zullen ze altijd nakomen."
Meer over de verwantschapsstructuur door Laurent Doussetwww.ausanthrop.net/research/kinship/kinship2.php
Dit is het einde van de les initiatie. Je hebt nu geleerd dat Yappa een
initiatie heeft moeten ondergaan om bij de mannengroep te horen. ...
<http://www.dreamweb.nl/yappa/flash.htm>
Missie
|
Dreamweb is een initiatief van Lucien Lecarme. Lucien werd in 1987 door zijn studie Culturele Antropologie in Nijmegen geïnspireerd door prof. Ad Borsboom en de Aboriginal kunst, cultuur en religie. Na deze studie bezocht Lucien tweemaal een Aboriginal gemeenschap in Noord-Arnhemland (zie foto-impressie) en deze pure ontmoeting met enkele Aboriginal families veranderde zijn leven. Het opgaan in de natuur, het spanningsveld tussen materialisme en het behoud van een traditionele levenswijze, het maken van de kunst en vele andere facetten van deze rijke cultuur raakte Lucien zodanig, dat hij terug in Nederland hier artikelen over publiceerde, tentoonstellingen begon te organiseren en Stichting Dreamweb oprichtte. Verder was hij manager van Maureen Watson en nu van Gavin Ware
|
Artikel over Aboriginal kunst in de BRES in het jubileumnummer in maart 2000
| |
|
 |
Dreamweb is een spiegel van deze fascinatie, en wil de kennis en respect voor deze oudste nog levende cultuur op aarde verspreiden in Nederland en daarbuiten. Dit doet Dreamweb door het organiseren van tentoonstellingen en het maken van educatieve programma’s over de Aboriginal kunst en cultuur.
Kenmerkend in de Aboriginal cultuur is het delen en het willen leren van elkaar en het respect voor de natuur. Vandaar de missionstatement : Delen / Leren / Verbinden. Kennis en schoonheid delen, leren van elkaar en de verbondenheid met de aarde en de natuur opnieuw beleven.
|
Door de educatieve Dreamweb projecten 'Yappa en de levenscirkel' voor het VMBO en 'De Aboriginal Droomkoffer © ' voor het basisonderwijs delen kinderen in Nederland hun culturele achtergrond en leren zij van elkaar en van de rijke Aboriginal cultuur. |
Nederlands Ministerie van Buitenlandse Zaken
Informatie over landen die hulp krijgen, het beleid, behaalde resultaten, de minister, het blad Internationale Samenwerking (IS) en voorlichtingsmateriaal.
www.minbuza.nl/nl/ontwikkelingssamenwerking
ikregeer.nl
VERSLAG Vastgesteld 1 april 1996 Op uitnodiging van het Australisch Parlement bracht een Nederlandse parlementaire delegatie een bezoek aan Australie van 26 februari tot en met 5 maart 1995...
1.2 In de afgelopen jaren is in Australie de belangstelling gegroeid voor gebeurtenissen waarbij Nederlanders in vroeger dagen in de wateren en op het land van dat continent betrokken waren. Na een Abel Tasman- herdenking wordt nu gewerkt aan de reconstructie van vroegere VOC-schepen als de Batavia (in 1629 vergaan voor de westkust van Australie, vastgelegd met het huiveringwekkend vervolg in het Pelsaert- ¨ journaal) en de Duyfken (de replica krijgt als thuishaven Fremantle)....
Evenals andere etnische groepen, Duitsers, Italianen, Fransen, wil ook de van Nederlanders afstammende gemeenschap in Australie een levend centrum van Nederlandse identiteit en cultuur van de grond tillen. ...
Dat gevoel van eigenwaarde speelt zeker een rol in voornemens tot wijziging van de personele constitutionele band met het Verenigd Koninkrijk, draagt ook zeker bij tot een grotere erkenning van betekenis en cultuur van de oorspronkelijke ontdekkers van Australie, zo’n 40 000 jaar ¨ geleden, de voorouders van de Aboriginals, maar ook voor onbelaste historische betrekkingen. In verband met deze herwaardering mag vastgesteld worden dat een groeiende belangstelling bestaat voor de momenten waar de Australische en Nederlandse geschiedenis vervlochten raakten en voor Nederland op zich. Dat biedt een goed uitgangspunt voor het verder inhoud geven van politieke, economische, sociale en culturele banden tussen beide landen....
7. Enkele gevolgtrekkingen
7.1 De historische banden met Nederland worden in Australie gewaar- ¨ deerd, meer dan misschien hier beseft wordt. Getuige ook de bouw en localisering van replica als de Batavia en Duyfken. Initiatieven in Australie ¨ waar de Nederlandse buitenlandse dienst bij betrokken is, verdienen ondersteuning. De geschiedkundige belangstelling wat Nederland betreft, gaat in Australie in het bijzonder uit naar de Nederlanders overzee en met name ¨ in Azie en naar de specifieke ervaringen van de Nederlandse immigranten. ¨ In het kader van het cultureel verdrag kan deze belangstelling gestimu- leerd worden. ...
7.3 Australie is bezig met een politiek-economische en politiek- ¨ geografisch herorientatie van haar belangen, handelspolitiek en buiten- ¨ lands beleid richting noorden, oosten en zuid-oosten van Azie. Die ¨ herorientatie is verbonden met een groter zelfbewustzijn. Australie ziet ¨ ¨ zichzelf graag als springplank en makelaar voor Europese belangen in de regio. Vaststelbaar is ook dat Australie grote behoeften houdt aan ¨ buitenlandse investeringen vanuit (west-)Europa en Nederland. Indien Nederland meer van de interessante markt in Australie, met hoge ¨ economische groeicijfers, en in de regio wil profiteren dan is het dienstig dat enige Nederlandse presentie ondersteund wordt door handelsmissies, documentatie en andere promotionele activiteiten.
7.5 Het is zaak dat Nederlandse diplomaten ter plaatse het Nederlandse beleid kennen en kunnen toelichten en dat vanuit Nederland adequate economische informatie ter beschikking wordt gesteld op vragen en uit eigen beweging.
--------------------------------------------------------------
Address to be given by the Speaker of the Upper House of the States General during the luncheon given at the Carlton Beach Hotel by the Dutch branch of the Australian Business in Europe (ABIE) organisation on Thursday 22 June 1995
Today I should like to tell you something about our trip and make some observations based on our experiences. ..
But our common experiences go still further back. This year sees the 390th anniversary of the landing by Willem Jansz from «de Duyfken» in northern Australia after a voyage by way of New Guinea. Later came other Dutch navigators, the best known being Abel Tasman. The original Dutch name for Australia – New Holland – was short-lived. At that time in any event the Dutch were traders, not colonists. As a settlement, Australia was still several sizes too large for the Dutch. And, if the truth be told, the country did not attract the «Chinese of the North» when they discovered – to quote one contemporary source – «pitiable persons who lacked even rice». In those days, the Dutch were concerned to build and maintain a trading network at minimal expense. This was the aim of the shareholders of the Dutch East Indies Company (the VOC). I think you will agree it was a modern approach. The British, who came after the Dutch, had a different interest. For them, strategic considerations, amongst others, were of paramount importance...
Just as Australia wishes to be the springboard to Asia, so the Nether- lands wishes to be the «main gateway» to Europe. This is why the two countries also have an interest in greater mutual political and economic involvement...
Economic factors are a major determinant of stability in the word. However, they are not the sole determinant. The mutual dependence of policy fields is growing. Security and economic development, economic development and the environment, the environment and social development, social development and security are all inextricably bound up with one another. In these fields too there are undoubtedly opportu- nities for joint action on the part of Australia and the Netherlands in international forums. In recent years especially, Australia has developed a very active foreign policy. I would point for example to the convention against the use of chemical weapons, whose secretariat is established in The Hague. But there are also opportunities for cooperation and contacts in the «domestic» field. I would mention by way of example the multicultural society and the ageing of the population. Australia has acquired a reputation for successfully integrating many ethnic groups and building a tolerant society. We were surprised, for example, at the way in which the data on the various immigration flows are presented in the Power House Museum in Sydney. Knowlegde is crucial for successfull integration....
http://www.eerstekamer.nl/brief/20070202/verslag_van
_het_bezoek_door_een/f=x.pdf
parlementaire delegatie aan Australië in het
kader van Nederland-Australië: 400 jaar
vriendschap
Nr. 1 VERSLAG
Vastgesteld 2 februari 2007
1. Inleiding
In 1606 stuitte een klein jacht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie,
dat was uitgezonden om de gebieden ten zuiden van Nieuw-Guinea in
kaart te brengen, op onbekend land. Dit schip was de «Duyfken»; de kust
die schipper Willem Jansz als eerste in kaart bracht, was Australië.
De landing van de Duyfken op de noordkust van Australië markeert het
begin van een lange relatie tussen Nederland en Australië. Zowel in
Nederland als Australië is in 2006 met tal van activiteiten de vierhonderdste
verjaardag van dit eerste contact herdacht.
Tot deze activiteiten behoort het bezoek dat een Nederlandse parlementaire
delegatie van 8 tot 15 oktober 2006 op uitnodiging van het Australische
Parlement aan Australië bracht.
De delegatie stond onder leiding van de Voorzitter van de Eerste Kamer
der Staten-Generaal, mevrouw mr. Y. E. A. M. Timmerman-Buck. Voorts
bestond de delegatie uit: J. ten Hoopen (CDA), Onder-Voorzitter van de
Tweede Kamer; mr. G. J. de Graaf (VVD) en prof. dr. R. Rabbinge (PvdA),
leden van de Eerste Kamer; mevrouw mr. J. Stuurman (PvdA) en ir. P. H.
Hofstra (VVD), leden van de Tweede Kamer. De delegatie werd begeleid
door de Griffier van de Eerste Kamer, mr. G. J. A. Hamilton, en de plv.
griffier van de Tweede Kamer, drs. M. E. Esmeijer.
Tijdens de reis kregen de thema’s aandacht die in het Programma van
Activiteiten Nederland-Australië 400 jaar vriendschap centraal stonden:
– de rol van Nederlanders bij het in kaart brengen van Australië;
– de bijdrage van de Nederlandse strijdkrachten aan de verdediging van
Australië tijdens de Tweede Wereldoorlog;
– de emigratie van Nederlanders naar Australië in de 20e eeuw;
– verschillende aspecten van de huidige relatie op gebieden als kunst,
cultuur, onderwijs, wetenschap, sport, buitenlands beleid en handel.
Daarnaast is er in het bijzonder aandacht besteed aan:
– de strategische positie van Australië in de Zuid-Oost Aziatische regio;
– het actuele immigratie- en integratiebeleid van Australië;
– de situatie van de oorspronkelijke bevolking van Australië, de
Aboriginals;
– het functioneren van Australië als federale staat en de rol van het
Staten-Generaal 1/2
Vergaderjaar 2006–2007 A
KST104881
0607ekkst30494-A
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2007 Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 1
nationale Parlement en de parlementen op het niveau van een staat
(i.c. de Staat Victoria)..............................
In Australië geboren kinderen en kleinkinderen
van Nederlandse immigranten voelen zich in het algemeen toch
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 3
primair Australiër en bij hen neemt de actieve beheersing van het
Nederlands snel af....
2.3. In de Town Hall van Melbourne had de delegatie een ontmoeting met
de Lord Mayor van Melbourne, John Chun Sai So. Hij is de eerste direct
gekozen burgemeester van de stad (voorheen werd de burgemeester door
de Raad van de stad gekozen). John So is in 1946 in het Zuiden van China
geboren. Via Hongkong migreerde hij op 17-jarige leeftijd naar
Melbourne, waar hij secundair en universitair onderwijs volgde. Hij
voerde als student campagne tegen de «White Australia Policy» en was
betrokken bij de oprichting van de University’s Overseas and Chinese
Students Association. Hij was leraar en werd, als eigenaar van een steeds
omvangrijker restaurantimperium, een succesvol zakenman. Op vele
maatschappelijke terreinen was hij actief. Zo was hij actief in de voetbalwereld,
directeur van de Melbourne Water Corporation en Ethnic Affairs
Commissioner of Victoria. Als outsider won hij de verkiezingen voor het
burgermeesterschap in 2001 uit een groot aantal kandidaten, onder wie
voorlieden van de gevestigde politieke partijen. In 2004 verwachtten velen
dat So, ook door een sterk georganiseerde oppositie, niet herkozen zou
worden. In de eerste ronde haalde So 40% van de stemmen, terwijl zijn
sterkste rivaal op 9% bleef steken.
De kracht van So schuilt, zo bleek tijdens het gesprek dat de delegatie met
hem voerde, in zijn vermogen etnische tegenstellingen te overbruggen en
culturele integratie te bevorderen. So liet zien hoe zijn stad door openheid
en transparantie uitgroeide tot een voorbeeld voor de wereld wat betreft
multiculturele integratie. Mensen met een grote verscheidenheid in
etnische achtergrond, leven vreedzaam met elkaar, houden een economisch
zeer sterke stad in stand met een rijk en gevarieerd cultureel leven.
De criminaliteit is voor een miljoenenstad relatief laag en veel mensen
leven een gezond leven (veel sport en beweging).
Inmiddels is eind 2006 bekend geworden dat John So is uitgeroepen tot
World Mayor 2006. De burgemeester van Amsterdam, Job Cohen,
eindigde als tweede. Als redenen voor de uitverkiezing zijn onder meer
genoemd So’s immense populariteit bij de jeugd van Melbourne en het
grote succes van (de organisatie van) de Commonwealth Games 2006....
Specifieke problemen rond de Nederlandse «minderheid»
doen zich niet voor, reden waarom «Nederlandse» kwesties in het
parlement zelden aan de orde zijn.
Tijdens de discussie kwam naar voren dat de deelstaten in Australië in
theorie belangrijke wetgevende bevoegdheden hebben op vele beleidsterreinen.
In de praktijk worden deze bevoegdheden begrensd door het
gegeven dat de financiën van de staten in overwegende mate door het
federale niveau worden bepaald. Federale middelen vloeien volgens
budgettaire mechanismen toe aan de staten. Binnen de gegeven
budgettaire kaders is beleidsontwikkeling mogelijk. De paradox van de
Australische politiek is dat de federale regeringsmacht al vele jaren in
handen is van de liberale partij van John Howard die een strak begrotingsbeleid
nastreeft, terwijl in op één na alle deelstaten de regeringsmacht in
handen is van de Labor Party...............
2.5. Na het bezoek aan Parliament House bracht de delegatie een bezoek
aan de Australian Print Workshop. Zij werd ontvangen door de directeur,
mevrouw Anne Virgo. De Australian Print Workshop biedt Australische
kunstenaars ruime faciliteiten op het gebied van het vervaardigen van
kunstdrukwerk. Opgericht in 1981 is de APW uitgegroeid tot een gereputeerd
facilitair en educatief centrum dat kunstenaars de mogelijkheid biedt
kunstdrukwerk te produceren en daarvoor een markt te vinden. De
instelling werft fondsen, trekt sponsoren aan en verwerft opdrachten. In
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 5
vele musea in Australië en daarbuiten is werk dat onder auspiciën van de
Australian Print Workshop is vervaardigd, tentoongesteld.
De APW voert innovatieve projecten uit met het doel de kunstvorm
«printmaking» verder te ontwikkelen. Tot de projecten behoren activiteiten
die door inheemse kunstenaars worden ontwikkeld en uitgevoerd.
In het kader van 400 jaar Nederland-Australië kreeg de APW door de
inspanning van de Nederlandse Ambassadeur in Australië de opdracht
een portefeuille kunstwerken te doen vervaardigen dat de eerste
Nederlandse contacten met de Aboriginal bevolking van Australië tot
thema had. Tien inheemse artiesten uit streken in Australië die het eerst in
contact gekomen zijn met de «Duyfken» en de Nederlandse zeevaarders,
kregen de gelegenheid voor deze opdracht een beperkte oplage van
originele «prints» te produceren. Van 4 tot 8 juli 2006 kwamen deze
kustenaars in Melbourne samen voor een workshop. De kunstenaars zijn
Karen Casey en Alan Mansell uit Tasmania, Dulamari (Djalinda
Yunupingu) en Dhuwarrwarr Marika uit Noord-Oost Arnhem Land, Janice
Murray en Pedro Wonaeamirri van Melville Island, Garry Namponan en
Leonie Pootchemunka uit Aurukun, Western Cape York Peninsula, en
Laurel Nannup en Chris Pease uit Zuid-West Australia. Van de portefeuille
zijn 50 exemplaren vervaardigd. Iedere doos bevat tien genummerde
prints, een titelblad en colofon. Een aantal portefeuilles is gedoneerd aan
kunstmusea en collecties in Australië en «overseas». Het eerste exemplaar
zou, tijdens hun bezoek aan Australië, aangeboden worden aan de Prins
van Oranje en Prinses Máxima. De delegatie was onder indruk van de
unieke symboliek en kwaliteit van de kunstwerken en achtte het een
passend gebaar een portefeuille aan te kopen. De dag in Melbourne werd
afgesloten met een diner waarvoor de honorair consul diverse in
Melbourne actieve ondernemers met een Nederlandse achtergrond, had
uitgenodigd....
De National Library of Australia is de grootste
topreferentie-bibliotheek van Australië. Haar rol is zeker te stellen dat
documentaire bronnen van nationaal belang die betrekking hebben op
Australië en het Australische volk bewaard en toegankelijk gemaakt
wordt. Aldus wil de bibliotheek bijdragen aan de voortdurende vitaliteit
van Australië’s cultuur en erfenis.
Speciaal voor de delegatie was een serie authentieke landkaarten uit de
17e eeuw tentoongesteld, waaronder werk van Willem de Vlamingh. Een
deel van deze kaarten is herontdekt in het kader van de voorbereiding van
400 jaar Nederland-Australië. Grote delen van Australië zijn in de 17e
eeuw voor het eerst door Nederlandse zeevaarders gekarteerd....
3.3. Op de eerste dag van het verblijf in Canberra had de delegatie verder
een ontmoeting met de minister for Families, Community Services and
Indigenous Affairs, Mal Brough. Met hem sprak de delegatie vooral over
het beleid ten aanzien van de «inheemse bevolking», de Aboriginals.
Terwijl de integratie van vele groepen uiteenlopende immigranten tot één
Australische samenleving goed is verlopen, is de integratie van afstammelingen
van de oorspronkelijke bevolking vaak nog problematisch. Er
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 7
zijn 450 000 Aboriginals, van wie 150 000 ver verwijderd van de rest van
de Australische bevolking woonachtig zijn. De oorspronkelijke bevolking
heeft niet in gelijke mate deel in de kansen, keuzes, mogelijkheden en
verantwoordelijkheden die andere Australiërs hebben. Teveel inheemse
bewoners leven geen zelfstandig leven en nemen niet op gelijke wijze als
anderen deel aan het economisch leven. Velen leven in afgelegen streken
in groepen bij elkaar. De overheid verzorgt daar bepaalde basisvoorzieningen.
Het lukt maar in beperkte mate jongeren een andere weg te doen
inslaan dan vorige generaties. Buiten de groep treden wordt vaak als een
inbreuk op de eigen cultuur gezien. Volgens minister Brough betekent
respect voor en handhaving van de vele waardevolle aspecten van de
inheemse cultuur niet, dat de inheemse bevolking geen deel zou kunnen
en mogen hebben aan de vele verworvenheden van de Australische
samenleving. Handhaving van culturele waarden mag en hoeft vooruitgang
niet in de weg te staan. Op het gebied van onderwijs, huisvesting en
gezondheidszorg bestaan er aanzienlijke achterstanden ten opzichte van
de overige Australiërs. Te weinig kinderen gaan naar school, te weinig
jongeren verlaten de afgelegen gebieden voor voortgezette educatie en
training. In sommige regio’s is sprake van verslaving aan «gambling»,
alcoholmisbruik en (vaak in samenhang daarmee) gewelddadigheid. Het
beleid van de regering is gericht op partnerschap en het bewegen in een
richting waar de verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen
overheden, inheemse bevolking en andere Australiërs meer in lijn is met
het normale Australische leven. Separatisme en isolatie helpen de
inheemse bevolking niet. Het accent moet liggen op «empowerment» tot
zelfstandigheid in alle aspecten van het leven.
Drie aandachtsgebieden hebben daarbij prioriteit:
– «early childhood intervention» (adequate gezondheidszorg van jongs
af aan; onderwijs en opleidingen)
– «safer communities»
– «building wealth, employment and an entrepreneurial culture».
Accentverschillen zijn er wat betreft stedelijke gebieden (herstructurering
van werkgelegenheidsbeleid; geen assimilatie, maar aanpassing van de
programma’s aan specifieke behoeften van de inheemse bevolking),
afgelegen gebieden (minder accent op steunverlening, meer op investeringen
gericht op werkgelegenheidsperspectieven) en regionale gebieden,
waar een mengvorm van oplossingen moet aansluiten bij de combinatie
van problemen die beperkte verstedelijking en «afstand» meebrengen.
Samengevat is de opvatting van de minister: «Our objective must be
independent and successful lives for our Indigenous Australian citizens.
Getting all Indigenous children to school must be our first step. Second
rate standards and second rate services can no longer be accepted for our
first Australians.»
3.4. De eerste dag in Canberra werd afgesloten met een bezoek aan de
voorzitters van de beide huizen van het Australische parlement: Senator
Paul Calvert, President of the Senate, en David Hawker MP, Speaker of the
House of Representatives. Aansluitend boden de voorzitters een diner aan
de delegatie aan in de President’s Suite. Tijdens het gesprek kregen de
onderscheiden activiteiten in het kader van de herdenking 400 jaar
betrekkingen Australië-Nederland aandacht. Gerefereerd werd aan het
bezoek dat minister-president Balkenende eerder aan Australië bracht, het
recente bezoek van de Gouverneur-Generaal Michael Jeffery aan
Nederland en het komende bezoek van Kroonprins Willem-Alexander en
Prinses Máxima aan Australië. Beide voorzitters maakten gewag van de
uitstekende betrekkingen tussen beide landen. In de discussie werd voorts
ingegaan op de karakteristieken van het Australische parlement die deels
ontleend zijn aan het Britse Westminister model en deels parallellen
vertonen met het federale model van de Verenigde Staten. De perceptie
dat sprake is van een «robuust» parlement, werd juist geacht. De
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 8
omgangsvormen zijn niet altijd verfijnd. Wangedrag in het parlement
wordt soms afgestraft met een tijdelijke verwijdering (1, 3 of 7 dagen)....
Deze President heeft blijk gegeven aan te voelen hoe Australiërs tegen
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 9
Indonesië aankijken. Bovendien zet hij zich ten volle in voor de verdere
democratisering van Indonesië en de uitbanning van corruptie. Het bezoek
dat «SBY» in 2005 aan Canberra heeft gebracht wordt gezien als het
meest succesvolle bezoek ooit van een Indonesisch staatshoofd aan
Australië. De tweede factor is de tsunami die Indonesië eind 2004 heeft
getroffen. De enorme hulpvaardigheid vanuit de Australische bevolking
en de steun van de Australische regering bij het oplossen van de
problemen na de ramp heeft in Indonesië grote indruk gemaakt. Er is een
klimaat ontstaan waarin herstel van vertrouwen ten volle kansen heeft. Er
is een gemeenschappelijk belang te werken aan economische vooruitgang
en de beide landen steunen elkaar ook in de bestrijding van terrorisme. De
aanslagen in Bali hebben laten zien dat de veiligheid in Indonesië
daardoor bedreigd wordt en voor Australië zijn deze aanslagen het bewijs
dat terreurdaden ook voor dit land niet ver van het bed zijn. White ziet
perspectieven voor geleidelijke wederopbouw van de samenwerking
tussen Indonesië en Australië op defensieterrein, waarbij hij het stellen
van realistische doelen en het vermijden van te hooggespannen verwachtingen
van primordiaal belang noemde voor succes...
3.10. Bij het diner dat Ambassadeur Van Zutphen de delegatie ter
afsluiting van het bezoek aan Canberra in de ambtswoning aanbood,
waren diverse «Nederlandse» Australiërs en in Australië verblijvende
Nederlanders uit de wereld van het bedrijfsleven, sport, cultuur en
wetenschap aanwezig....
5. Aurukun en Weipa
5.1. Van Brisbane ging de reis door naar Cairns en vandaar met een klein
motorvliegtuig naar het hoge Noorden van Queensland naar de afgelegen
nederzetting Aurukun, 100 kilometer ten zuiden van Weipa, aan de Golf
van Carpenteria. Aan deze Golf bevindt zich Kaap Keerweer, een
benaming die vermoedelijk reeds in 1606 aan deze kaap is gegeven, ter
markering van het feit dat de locale bevolking er in geslaagd was
gewapende Nederlandse zeevaarders tot terugkeer te dwingen. Op de
kaarten van Nederlandse ontdekkingsreizigers uit het begin van de 17e
eeuw is de aanduiding «Keerweer» reeds te vinden, evenals typische
andere Nederlandse benamingen. De bevolking van Aurukun bedroeg in
2005 1100, van wie 900 inheemse mensen, behorend tot vijf afzonderlijke
stammen. De traditionele taal is overwegend Wik Munkin. Op school
wordt Engels onderwezen. Tussen de verschillende stammen is er,
verdeeld over twee groepen (de «Top End» en de «Bottom End»), rivaliteit
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 13
die soms geweld meebrengt. De Missie Aurukun is in 1904 gesticht vanuit
de Presbyteriaanse Kerk van Australië. Decennialang hebben missionarissen
het onderwijs, de huisvesting en de ontwikkeling van het gebied
bepaald. In 1978 besloot de regering van de Staat Queensland het bestuur
over de reservaten Aurukun en Mornington Island over te nemen, dit
tegen de wil van de bevolking. Na langdurige onderhandelingen werd een
vorm van zelfbestuur voor de reservaten ingevoerd op basis van federale
wetgeving, de «Aboriginal and Torres Strait Islanders (Queensland
Reserves and communities Self Management) Act» van 7 april 1978. De
Raad van Aurukun beslist over de verdeling van middelen die de Federatie
en de Staat voor de reservaten ter beschikking stellen, deels ook als
vergoeding voor gebruik van het land voor de bauxietwinning. De
delegatie bezocht het gemeenschapshuis waar de Aurukun Shire Council
is gevestigd en waar voor voorts medische, postale en administratieve
diensten worden verleend.
In Aurukun bezocht de delegatie voorts het Wik & Kugu Arts and Crafts
Centre. Dit centrum staat onder beheer van het Queensland Indigenous
Arts and Marketing Export Agency (QIAMEA), een initiatief van de
regering van Queensland om inheemse kunst en cultureel handwerk te
bevorderen door het organiseren van exportactiviteiten op statelijk,
nationaal en internationaal niveau. De delegatie sprak met kunstenaars en
ook met leerkrachten van de basisschool. Uit de gesprekken bleek dat toch
slechts een marginaal deel van de bevolking ervoor kiest respectievelijk
erin in slaagt met kunst en handwerk tot een zinvolle tijdbesteding te
komen. Een beperkt deel, voorts, vindt arbeid in de bauxietindustrie. Een
groot deel van de bevolking komt niet toe aan betaalde arbeid.
Leerkrachten uit de stedelijke gebieden van Australië verbinden zich
doorgaans voor een of twee jaar aan de kleine scholen in de Aboriginal
gebieden. Met veel idealisme bieden zij basale onderwijsprogramma’s,
maar zij slagen er niet in grote groepen jongeren te stimuleren hun
opleiding elders voort te zetten.
5.2. Van Aurukun vloog de delegatie naar Weipa, het belangrijkste stadje
in de noordelijke punt (Cape York Peninsula) van Queensland. Weipa is
een mijnstadje van ongeveer 3000 inwoners, gesticht in 1962, toen de
delving van bauxiet op gang kwam. Weipa ligt net ten zuiden van Duyfken
Point, de locatie waar het eerste geregistreerde contact plaatsvond van
Europeanen met het Australische continent. Het is hier dat de Nederlandse
ontdekkingsreiziger Willem Janszoon in 1606 met zijn schip de
Duyfken aanlandde. Dat was 164 jaar voordat Captain James Cook
officieel Australië «ontdekte». Met het vliegtuig is de delegatie gevlogen
over het gebied waar de ontdekkingsreizigers van de Duyfken voet aan
wel gezet hebben. Ook Weipa begon, iets ten zuiden van het huidige
stadje, als een Presbyteriaanse Aboriginal missiepost (in 1898). In 1955
ontdekte de geoloog Harry Evans dat de rode kliffen die al door de
Nederlandse ontdekkingsreizigers waren waargenomen, en in 1802 door
de Engelse cartograaf Matthew Flinders, enorme voorraden bauxiet
waren, de grondstof waarvan aluminium wordt gemaakt. In Weipa kreeg
de delegatie een uitvoerige rondleiding door het Comalcomijngebied, de
bauxietmijn die door het bedrijf Comalco wordt geëxploiteerd. Comalco is
een dochter van de Rio Tinti Groep die 20% van de delving van bauxiet in
Australië verzorgt. De omzet bedraagt ruim US $ 250 miljoen per jaar. De
delegatie kon aanschouwen hoe de rode delfstof «voor het oprapen» ligt
en via transport per kolossale vrachtauto en trein ingescheept wordt voor
vervoer naar Gladstone, Queensland, waar de aluminiumraffinaderijen
van Comalco zich bevinden. Nadat bauxietterrein is afgegraven, vindt
herbebossing plaats.
Na de tocht door het Comalco bauxietmijngebied begaf de delegatie zich
naar het Western Cape Cultural Centre, een klein, halfopen museumcomplex
dat via foto’s, kunstwerken, gebruiksvoorwerpen, historische
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 14
overzichten en verhalen de geschiedenis van Cape York vertelt.
De burgemeester van de Mapoon Aborigal Shire Council, Peter Guivarra,
heette hier namens de gemeenschap de Nederlandse parlementaire
delegatie hartelijk welkom. Hij sprak in zijn speech voor de Nederlandse
parlementaire delegatie zijn bewondering uit voor kapitein Janszoon en
zijn bemanning, die 400 jaar geleden met een boot zonder kiel en zonder
moderne navigatieapparatuur Australië ontdekte. Door de aandacht die in
2006 in Australië is gegeven aan 400 jaar betrekkingen tussen Australië en
Nederland weet een groot gedeelte van de Australische bevolking nu dat
niet kapitein Cook de ontdekker van Australië is, maar dat dit «de
Nederlanders» waren.
Het Centrum is onlangs gerenoveerd en de Voorzitter van de Eerste Kamer
verrichtte met een korte toespraak en het doorknippen van een lint de
opening van het vernieuwde cultureel centrum. Bij het centrum werd een
aantal traditionele Aboriginal dansen uitgevoerd, maar ook enige dansen
die duidelijk de invloed van de moderne rock & roll hadden ondergaan.
De dag werd afgesloten met een feestelijke barbecue in de tuin van de
Comalco Lodge. Daarbij waren diverse regionale Aboriginal bestuurders
en stamoudsten aanwezig. De nakomelingen van de oorspronkelijke
bewoners vertelden prachtige verhalen over de strijd die hun voorouders
met de eerste Europese bezoekers van de Kaap hadden geleverd. Met veel
verdriet werd gewag gemaakt van de «moord» op blauwogige baby’s die
begin 17e eeuw geboren zijn. De door Europeanen verwekte kinderen
werden vaak aangezien voor geesten die een gevaar vormden voor de
zwarte, oorspronkelijke bewoners.
6. Slot
Terug in het stadje Cairns had de delegatie gelegenheid kennis te maken
met prachtig residentieel gebied, met tropisch regenwoud, en met
watergebieden die rijk gevuld zijn met vervaarlijke krokodillen.
Nederland en Australië, twee landen, twee naties op tegenpolen van de
globe. Het landoppervlak van Australië is 185 keer groter dan dat van
Nederland. Qua bevolking is Australië maar iets groter dan Nederland (20
miljoen inwoners). Toch zijn er veel parallellen tussen de beide landen:
grote welvaart, sterk in vele economische sectoren, waaronder industrie
en de dienstensector. Beide landen zijn multiculturele samenlevingen.
Australië heeft historisch, cultureel en economisch sterke banden met
Europa.
Veel Australiërs zien Nederland naast het Verenigd Koninkrijk als
belangrijkste bondgenoot in Europa, ook als een logische ingang tot
Europa. In het herdenkingsjaar 2006 is in Australië bij tal van evenementen
benadrukt dat de moderne geschiedenis van Australië niet met de
komst van de Engelsen in de 18e eeuw, maar met de komst van de
Nederlanders aan het begin van de 17e eeuw begonnen is. De relatie
tussen beide landen heeft door de eeuwen heen een sterk vriendschappelijk
karakter gehad. In de Tweede Wereldoorlog zijn het Nederlandse
troepen geweest die een werkzaam aandeel hebben geleverd aan de
verdediging van Australië. Naast Australiërs hebben uitsluitend Amerikaanse
en Nederlandse militairen strijd geleverd voor de verdediging van
Australische grond en de Australische wateren. De aanwezigheid van
Nederlandse oud-militairen na de oorlog heeft mede de stoot te gegeven
tot vestiging en inburgering van duizenden Nederlanders in Australië.
De beide landen hebben een speciale band die door de vele evenementen
in het herdenkingsjaar is versterkt. Australië ziet Nederland als belangrijke
poort tot Europa. Voor Nederland is Australië niet alleen als land een
belangrijke bondgenoot en handelspartner, maar ook een ingang tot het
zo sterk in economische opkomst zijnde oostelijk deel van Azië. De
Nederlandse parlementaire delegatie die op uitnodiging het Australische
parlement met vele facetten van dit uitgestrekte, prachtige land kennis
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 15
heeft mogen maken, is ervan overtuigd dat de uitstekende vriendschapsband
ook in de komende eeuwen voortgezet kan worden en dat het
élan en de wederzijdse betrokkenheid die in het herdenkingsjaar 2006 zo
sterk zijn geweest, in de komende jaren in het wederzijds belang
behouden en verder benut moeten worden.
De historische grondslag voor de bijzondere band die tussen beide landen
is gegroeid, lag bij de landing van de Duyfken in 1606. De delegatie acht
de plaatsing van een blijvend herdenkingsmonument op Point Duyfken
passend en wil daar een initiatief toe nemen.
Voorzitter Eerste Kamer,
Timmerman-Buck
Griffier Eerste Kamer,
Hamilton
Onder-Voorzitter Tweede Kamer,
Ten Hoopen
Plv. griffier Tweede Kamer,
Esmeijer
Bijlagen:
1. Programma van de reis van de parlementaire delegatie naar Australië
2. Toespraak van de Voorzitter van de Eerste Kamer en leider van de
parlemenatire delegatie bij gelegenheid van het diner aangeboden
door de President of the Senate and the Speaker of the House of
Representatives op 11 oktober 2006 in Canberra...
Friday 13 October 2006
Notes: Suggested dress – light clothing for tropics –
long sleeves, long trousers (no jacket or tie); hats.
Overnight bag (< 10kg) to be taken.
8.00 am Assemble in hotel foyer and depart for Hinterland Aviation
Terminal,
Hangar 7, Tom McDonald Drive
Cairns Airport
8.30 am Charter flight departs Cairns
Ms Helena Gulash, Director, Queensland Indigenous Arts
Marketing and Export Agency (QIAMEA) to accompany on
flight
10.15 am Arrive Aurukun
10.30 am Visit Wik & Kugu Arts and Crafts Centre
Mr Neville Pootchemunka, Mayor,
Mr Grant Crossley, A/g CEO,
Aurukun Shire Council
Mr Charlie Street, Coordinator of Centre
12.30 pm Charter flight departs Aurukun
Mr Geoff Wharton, Consultant to the Queensland
Government, to accompany on flight
(Light lunch on board)
12.55 pm Arrive Weipa
Met on arrival by Mr John Graham, Community Relations
Manager, Mr Scott Philpott, Manager, Andoom, and
Mr Jim Singer, Manager, External Affairs, Comalco
Aluminium Limited
Transfer to accommodation
Accommodation:
Comalco Lodge
Pera Court
and
Albatross Bay Resort Hotel
Duyfken Crescent
2.00 pm Depart Albatross Bay Resort Hotel, for Comalco Lodge, then
transfer to Comalco mine (Note: Personal Protective
Equipment to be worn – provided by Comalco)
Tour of Comalco’s bauxite mining operations led by
Mr Scott Philpott, Manager, Andoom and Mr Mark
Meaney, Superintendent, Andoom
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 22
4.00 pm Return to Comalco Lodge
4.30 pm Transfer to Western Cape Cultural Centre
Kerr Point Drive
Official opening of refurbished Western Cape Cultural
Centre by Mrs Timmerman-Buck
Others met in Weipa may include:
Mapoon Aboriginal Shire Council
Mr Peter Guivarra, Mayor
Mr Stuart Wright, CEO
Napranum Shire Council
Mr Charles Hudson, Mayor
Mr Peter Solly, CEO
Weipa Town Committee
Mr Michael Rowland, Chairman,
Weipa Town Authority
Mr Ian Pressley, CEO,
Weipa Town Authority
Queensland Government
Mr Bob McCarthy
Director-General
Department of State Development
Mr Geoff Kenney
Director Executive Services
Office of the Director-General
Department of Employment and Industrial Relations
Mr Peter McCulkin
Weipa Manager, Department of Natural Resources and
Water
Dr Michele Fulcher
Consultant
Western Cape Cultural Centre
Mr Richard McIntosh, CEO
Weipa Multi-Purpose Facility
Ms Lorisa Morgan
Manager of Centre
6.00 pm Transport available for transfer to
TBC dinner venue
7.00 for Dinner hosted by Comalco
7.30 pm at Albatross Bay Hotel Resort (TBC)
9.30 pm Transport available for return to Comalco Lodge
Saturday 14 October 2006
7.00 am Breakfast (Comalco Lodge)
8.00 am Depart Comalco Lodge
Staten-Generaal, vergaderjaar 2006–2007, 30 949, A en nr. 1 23
8.15 am Depart Albatross Bay Resort Hotel
Transfer to Weipa Airport
8.30 am Charter flight departs Weipa
10.30 am Arrive Cairns...
|
Elk jaar stuurde de VOC zo'n dertig schepen naar Oost-Azië. Veel van deze schepen werden op eigen scheepswerven gebouwd. Uiteindelijk heeft de VOC twee eeuwen bestaan. In haar bestaan heeft zij aan duizenden mensen werk geboden. 
